Autoimune i infekcijske bolesti nadbubrežne žlijezde: Simptomi, dijagnoza i terapija adisonove bolesti

Uzroci bolesti nadbubrežne žlijezde

Najčešći uzroci poremećaja funkcije nadbubrega su tuberkuloza i primarna atrofija kore nadbubrežne žlijezde koja je autoimunog karaktera. Rjeđi faktori uključuju gljivične infekcije, hemohromatozu, amiloidozu, infiltraciju leukemijskih ćelija, bilateralne metastaze malignih tumora, vaskularne tromboze i obostranu suprarenalektomiju.

Klinička slika bolesti

Zbog uništenja nadbubrežnih žlijezda dolazi do nedostatka svih grupa hormona kore—glikokortikoida, mineralokortikoida i nadbubrežnih androgena, što uzrokuje specifične simptome. Početak obično nije naglašen. Karakteristična je mrka pigmentacija kože i sluzokože, naročito na izloženim dijelovima i tamnijim područjima kao što su bradavice, linija alba i ožiljci. Dlanovi su u pravilu pošteđeni, dok je dorzalna strana ruku intenzivno pigmentisana, naročito oko zglobova. Ispoljena je i pigmentacija na sluzokoži usne duplje, konjunktivama i anogenitalnom području.

Uz to, javljaju se astenija, opšta slabost, brzo zamaranje, hipotenzija, digestivni poremećaji (gubitak apetita, mučnina, povraćanje, dijareja, bolovi u trbuhu), pojačana žeđ, potreba za solju, mišićni bolovi i grčevi, hipoglikemijske krize, a kod žena i amenoreja.

Dijagnostika i liječenje

Dijagnoza se uspostavlja analizom kliničke slike i laboratorijskih pregleda uključujući mjerenje nivoa hormona u plazmi, analizu mokraće, elektrolita, krvne slike i glikemije. Terapija je doživotna supstitucijska i zasniva se na dopunjavanju manjkajućih hormona, prvenstveno glikokortikoida kroz kortizon ili hidrokortizon. Potreban je povećan unos soli i ugljenih hidrata. Tokom infekcija, stresnih situacija i intervencija neophodno je povećati doze kortikosteroida.