Bolni seksualni odnosi kod žena: Uzroci dispareunije i kako ih efikasno liječiti

Šta je dispareunija i zašto je važna dijagnoza?

Dispareunija predstavlja bolan seksualni odnos koji može zahvatiti kako žene, tako i muškarce, mada se češće javlja kod žena. Ona podrazumijeva različite nivoe bola tokom penetracije, od nelagode do jakog bola, što je znak da nešto nije u redu i ne treba se ignorisati. Ukoliko se javi ovaj problem, neophodno je pronaći uzrok i potražiti pomoć, najčešće kod ginekologa.

Psihološki i organski uzroci dispareunije

Psihološki faktori bolnog odnosa uključuju grubost ili nezainteresovanost partnera, što može dovesti do nedovoljne stimulacije i smanjene vaginalne vlage. Kvalitetna komunikacija s partnerom često pomaže u prevazilaženju ovih problema. Organski uzroci su brojni i uključuju upale polnih i mokraćnih organa, oštećenja sluznice vaginalnim kontraceptivima, kao i atrofiju sluznice u perimenopauzi i postmenopauzi usljed smanjenog nivoa hormona.

Specifični uzroci bola i njihovo liječenje

Dispareuniju mogu izazvati i ciste na jajniku, koje se ultrazvukom lako otkrivaju, gljivične infekcije poput kandide, koje se liječe posebnom antibiotskom terapijom i odgovarajućom hygienom, te miomi materice, benigni tumori koji mogu izazvati bol tokom odnosa i zahtijevaju ultrazvučni pregled i potencijalno liječenje.

Žene koje su imale epiziotomiju prilikom porođaja mogu osjećati bol tokom odnosa koji obično prolazi uz masažu ili lokalnu terapiju, ali ponekad je potrebna i operacija. Endometrioza, stanje u kojem se ćelije sluznice materice pojavljuju van materične duplje, također je jedan od razloga dispareunije i liječi se lijekovima ili hirurškim zahvatom.

Problemi u perimenopauzi i postmenopauzi

Suvoća vagine koja izaziva bolne odnose česta je u periodu perimenopauze i postmenopauze zbog hormonalnih promjena. Lokalni estrogeni i lubrikanti značajno poboljšavaju stanje. Takođe, određeni lijekovi kao što su antidepresivi i kontraceptivi mogu uzrokovati vaginalnu suvoću i smanjenje libida.

Pristupi dijagnostici i liječenju

Dijagnoza dispareunije bazira se na detaljnoj anamnezi, kliničkom pregledu i dijagnostičkim procedurama, što zahtijeva multidisciplinarni pristup koji uključuje ginekologa, psihijatra, endokrinologa i urologa. Osnovu uspješnog liječenja čine otvorena komunikacija s partnerom i povjerenje u stručnjake.