Hronične i reumatske komplikacije šećerne bolesti: Kako prepoznati i blagovremeno lečiti dijabetičke šake i stopala

Produženje života i pojava hroničnih komplikacija šećerne bolesti

Otkrivanjem insulina 1921. godine, životni vek pacijenata sa šećernom bolešću znatno je produžen. Ipak, dugoročne komplikacije koje uključuju oštećenje organa kao što su oči, bubrezi, srce, nervni sistem i krvni sudovi, predstavljaju najveću opasnost. Akutni problemi poput hipoglikemije ili hiperglikemije javljaju se brzo i mogu se efikasno tretirati ako se na vreme prepoznaju. Infekcije, naročito one izazvane bakterijama otpornih na antibiotike, dodatno ugrožavaju ove bolesnike. Hronični problemi nastaju godinama i zahtevaju pravovremeno otkrivanje i terapiju.

Reumatske manifestacije kod dijabetičara

Reumatske smetnje su najčešće posledica oštećenja nervnog sistema i krvnih sudova kod dijabetičara. Fibroza i ubrzano starenje kolagena u koži i tetivama mogu doprineti ovim problemima. Posebno su izražene promene na šakama i stopalima, kao što su otvrdnuta koža i kontrakture prstiju koje onemogućavaju njihovo potpuno ispružanje. Fibrozne trake na dlanovima, poznate kao Dupuytrenove kontrakture, često se javljaju obostrano, dok noćni žigajući bolovi u prstima ukazuju na karpal-tunel sindrom. Sindrom rame-šaka, sa bolovima i zapaljenjem tetiva, je takođe česta pojava.

Dijabetično stopalo – ozbiljna komplikacija

Dijabetičari imaju znatno povećane probleme sa stopalima zbog oštećenja perifernih nerava i krvnih sudova, što smanjuje osetljivost na bol. To može dovesti do ozbiljnih posledica i infekcija čak i pri najmanjim povredama. Stoga je neophodno redovno pregledati stopala, obraćati pažnju na ragade, žuljeve, zanoktice i gljivične infekcije, koje predstavljaju ulazna vrata za infekcije. Šarkoova artropatija predstavlja najteži oblik oštećenja sa uništenjem kostiju, što može zahtevati amputaciju.

Šećerna bolest i osteoporoza

Šećerna bolest povećava rizik od smanjenja koštane gustine. Svaki pacijent sa dijabetesom trebalo bi da ima kontrolu koštane gustine radi prevencije ili lečenja osteoporoze.

Druge reumatske bolesti povezane sa šećernom bolešću

Difuzna idiopatska skeletalna hiperostoza i giht češće su kod dijabetičara, dok je važno razlikovati ovu bolest od zapaljenskih oboljenja kičme kao što je Bechterewljeva bolest. Takođe, mogu se javiti i zapaljenska reumatska oboljenja poput reumatoidnog artritisa i sistemskog eritematskog lupusa, čije lečenje može biti komplikovano zbog poremećaja kontrole glukoze izazvanog primenom glukokortikoida i drugih lekova.

Značaj pravovremene dijagnoze i lečenja

Pacijenti sa šećernom bolešću moraju pratiti pojavu reumatskih simptoma i pravovremeno se konsultovati sa specijalistima. Terapija uključuje medikamente, lokalne infiltracije anestetika i glukokortikoida, kao i fizikalnu terapiju, čime se može poboljšati kvalitet života i sprečiti progresija komplikacija.