Infekcije u trudnoći: uzroci, simptomi, dijagnoza i kako zaštititi bebu od trajnih posledica

Infekcije tokom trudnoće i njihovo značenje

Trudnoća predstavlja period kada je organizam žene podložniji infekcijama zbog smanjene funkcije T-limfocita i promjene biološke flore u porođajnom kanalu. Infekcije mogu nastati tokom trudnoće, porođaja ili nakon njega. Njihov nastanak je moguć kontinuiranim putem širenja, kroz vaginu ili jajovode, ili diskontinuiranim putem preko krvi i limfe. Najočitije infekcije u trudnoći grupisane su pod akronimom TORCH, koji uključuje toksoplazmu, druge infekcije (hepatitis B, zauške, treponemu), rubeolu, citomegalovirus i herpes simplex virus.

Uzročnici i put prenosa infekcija

Uzročnici su virusi, bakterije i protozoe. Kako se bliži termin porođaja, bakterijske infekcije dobijaju na značaju, dok su u ranijem stadiju češće virusne infekcije poput rubeole i citomegalovirusa. Stepen težine i ishod infekcije zavise od broja i virulencije mikrorganizama, otpornosti trudnice i perioda trudnoće. Kontinuirani put infekcije obuhvata izravno širenje sa vagine ili jajovoda, dok diskontinuirani put podrazumijeva hematogeno ili limfogeno širenje.

Klinička slika i specifičnosti toksoplazmoze

Simptomi infekcija mogu biti blagi i neprimjetni, ali fetalne posljedice često su ozbiljne, pa dolazi do tipičnih embrio- i fetopatija. Posebno je problematična toksoplazmoza, jer infekcija ploda može biti prisutna bez simptoma kod trudnice. Prenosi se putem kontaminiranih životinjskih izvora, posebno mačjeg izmeta, sirovog mesa ili nepasterizovanog mlijeka. Rizik prenošenja na plod raste u posljednjem tromjesečju, a rana infekcija može izazvati spontani pobačaj ili ozbiljne congenitalne anomalije.

Urinarne infekcije i njihovo liječenje

Urinarne infekcije su česte kod trudnica i manifestuju se bolnim mokrenjem, učestalim pražnjenjem bešike i povišenom temperaturom. Progesteron opušta mišiće mokraćnog sistema, što pogoduje zadržavanju mokraće i razmnožavanju bakterija. Važno je na vrijeme dijagnostikovati i liječiti ove infekcije da se spriječe komplikacije poput prevremenih porođaja i pobačaja.

Dijagnoza i specifični testovi

Za većinu ovih infekcija dostupni su krvni testovi koji određuju prisustvo antitijela i ranije preležanih bolesti. Ultrazvuk, amniocenteza i druge prenatalne metode pomažu u praćenju stanja ploda. Dijagnoza toksoplazmoze zahtjeva specifične testove, jer su simptomi kod trudnice najčešće neprimjetni. Sabin-Feldmanov test detektuje antitijela protiv Toxoplasma gondii, dok se konačna dijagnoza postavlja izolacijom parazita iz posteljice nakon porođaja.

Liječenje i prevencija

Neke infekcije se liječe specifičnim terapijama kao što je spiramicin za toksoplazmozu ili intrauterina transfuzija kod parvo B19 infekcije. Drugi slučajevi nemaju efikasno liječenje. Preporučuje se izbjegavanje infekcija tokom trudnoće, dok vakcinacija u tom periodu nije obavezna. Važno je pridržavati se mjera prevencije i obratiti pažnju na simptome koji mogu ukazivati na infekciju tokom trudnoće.