Infektivna mononukleoza: Uzrok, simptomi, dijagnoza i liječenje Epstein-Barr virusa

Uvod u bolest

Infektivna mononukleoza je zarazna bolest koja se javlja širom svijeta, a čovjek je glavni rezervoar infekcije. Najčešće pogađa ljude u dobi od 15 do 25 godina. Bolest poznata i kao "bolest poljupca" prenosi se najčešće bliskim kontaktom, naročito ljubljenjem, a pojačana je u jesen. Nakon akutne faze, virus se izlučuje pljuvačkom oko 18 mjeseci, a potom sporadično kroz cijeli život.

Uzročnik bolesti

Uzročnik je Epstein-Barr virus (EBV), član herpes virusne porodice, koji se može kultivisati samo na kulturi humanih B limfocita, stvarajući karakterističan citopatogeni efekat.

Klinička slika

Nakon inkubacije od 5 do 15 dana, ponekad duže (do 50 dana), simptomi počinju postepeno: malaksalost, pospanost, blaga povišena temperatura i glavobolja. Bol kod gutanja je čest. Temperatura raste do 10-20 dana praćena groznicom, grebanjem u grlu, bolom u vratu te ponekad povraćanjem. Limfni čvorovi na vratu su otečeni, bolni, jasno ograničeni i veličine od zrna graška do oraha, a često se javlja i generalizovana limfadenopatija.

Nazofaringitis sa začepljenim nosom i hiperemija ždrijela su česti. Tonzile pokazuju hiperemiju i otok, dok se kod oko 80% bolesnika javljaju i eksudativne promjene. Slezina je uvećana kod 50-80% oboljelih, a jetra kod 30-50%.

Moguće komplikacije

Komplikacije uključuju pneumoniju, meningitis, encefalitis, teške neurološke poremećaje poput encefalomijelitisa i poliradikulo-neuritisa. Moguća je i ruptura slezine, te nastanak trombocitopenije i neutropenije.

Dijagnostika

Dijagnoza se postavlja anamnezom, kliničkom slikom i specifičnim laboratorijskim analizama. Leukogram pokazuje leukocitozu sa limfomonocitozom i prisustvom atipičnih limfocita, što je ključno za dijagnozu. Serološke metode poput Paul-Bunnel-Davidsonove reakcije, ELISA testa i PCR-a su od pomoći u potvrđivanju bolesti.

Lečenje

Liječenje je uglavnom simptomatsko: primjenjuju se analgetici, antipiretici i dijetetske mjere. Antibiotici su rezervisani za bakterijske superinfekcije, a izbjegava se ampicilin zbog moguće pojave osipa. Kortikosteroidi se koriste u težim slučajevima, kao što su ozbiljne angine ili komplikacije na centralni nervni sistem, pluća i srce.