Sve što treba da znate o virusu hepatitisa B: Simptomi, prenos, dijagnoza i lečenje

Osnovne karakteristike virusa hepatitisa B

Virus hepatitisa B (HBV) pripada DNK virusima, tačnije rodu Orthohepadnavirus iz familije Hepadnaviridae. Ovaj virus je vrlo složene strukture i otporan je na različite hemijske i fizičke uticaje iz okoline. Ima sferični oblik i sastoji se od jezgra i omotača. U jezgru se nalazi genom virusa, DNK polimeraza, protein kinaza i HbcAg, koji stimuliše stvaranje zaštitnih antitela jer je jako imunogen. HbeAg, prisutan u serumu oboljelih, je deo jezgra u rastvorljivom obliku. Omotač se sastoji od proteina, lipida i ugljenih hidrata, koji zajedno čine HbsAg, prvi antigen koji se pojavljuje u serumu tokom infekcije.

Načini prenosa i rizične grupe

Rezervoar virusa je oboljela osoba ili virusonoša, a HBV se može prenositi putem krvi, krvnih produkata, znoja, pljuvačke, urina, fecesa, semenih tečnosti, majčinog mleka, sinovijalnih tečnosti i likvora. Prenos se dešava krvnim putem, kontaktom, medicinskim zahvatima, seksualnim putem i sa majke na dijete. Rizične grupe su zdravstveni radnici, intravenozni narkomani, hemofiličari, osobe koje su na hemodijalizi, djeca izložena majkama pozitivnim na HBsAg, seksualni partneri oboljelih, kao i ljudi u raznim institucijama.

Klinička slika i faze bolesti

Akutna infekcija se javlja u tri faze: preikterusna, ikterusna i rekonvalescentna. Inkubacija traje 40 do 180 dana. U preikterusnoj fazi simptomi uključuju malaksalost, glavobolju, mučninu, bolove u stomaku i zglobovima te uvećanu jetru. Krajem ove faze urin dobija boju tamnog piva. Ikterusna faza karakteristična je pojavom žutice i promjenom boje stolice, uz smanjenje težine simptoma. Rekonvalescentna faza označava njegovo postepeno smirivanje, ali funkcija jetre još nije u potpunosti obnovljena i može trajati do šest mjeseci.

Hronični i fulminantni hepatitis B

Hronični hepatitis traje duže od šest mjeseci i često ima blage simptome, ali može dovesti do ciroze jetre i raka jetre. Fulminantni hepatitis je najteži oblik i ukazuje na naglu jetrenu insuficijenciju s teškim neurološkim simptomima, uključujući hepatičnu encefalopatiju i koagulopatiju.

Dijagnostika i liječenje

Dijagnoza se postavlja imunofluorescencijom, PCR tehnikom i ELISA testovima. Liječenje uključuje odmor, dijetu i patogenetsku terapiju, najčešće pegelovani interferon u kombinaciji sa ribavirinom. Prevencija virusa je moguća aktivnom i pasivnom imunizacijom vakcinom protiv hepatitisa B.