Koronarna bolest u porastu u Srbiji: Izazovi dijagnoze i savremene metode lečenja s fokusom na PCI i stentove

Porast koronarne bolesti u Srbiji

Koronarna bolest predstavlja jedan od vodećih zdravstvenih problema i glavnih uzroka smrtnosti u Srbiji, za razliku od zapadne Evrope gdje se njen broj postepeno smanjuje. Glavne manifestacije ove bolesti uključuju stabilnu i nestabilnu anginu pectoris, kao i infarkt miokarda uslijed blokade krvnih sudova koji hrane srčani mišić.

Uzroci i faktori rizika

Osnovni uzrok je ateroskleroza, proces nakupljanja masnih naslaga unutar arterija koje dovode do suženja i smanjenog protoka krvi. Veći broj faktora rizika, kao što su starost, pol, porodična predispozicija, pušenje, dijabetes, hipertenzija i povišeni holesterol, povećava mogućnost razvoja bolesti.

Dijagnostika koronarne bolesti

Koronarna bolest se može otkriti neinvazivnim procedurama poput ergometrije, Holter monitoringa, ultrazvuka i CT skeniranja, dok je zlatni standard invazivne dijagnostike koronarografija, koja omogućava detaljan prikaz zapušenja arterija.

Savremene metode liječenja

Na osnovu nalaza koronarografije, liječenje može biti medikamentno, operativno (bajpas) ili putem ugradnje stenta. Perkutana koronarna intervencija (PCI), postupak ugradnje stenta, izvodi se u lokalnoj anesteziji gdje se kateter uvodi kroz arteriju i stiže do koronarne arterije kako bi se zahvat izvršio.

Uz primjenu lijekova protiv zgrušavanja krvi, kao što su aspirin, klopidogrel i heparin, stentovi se postavljaju preko balona koji širi sužene dijelove arterije, čime se obnavlja protok krvi. Ostvarene komplikacije tokom PCI su rijetke i zahtijevaju timski pristup.

Izazovi i prevencija komplikacija

Problemi poput tromboze stenta i reakcije krvnih sudova na strano tijelo liječe se doživotnom upotrebom antiagregacionih lijekova i korišćenjem naprednih stentova obloženih supstancama za smanjenje reakcije. Kod nekih pacijenata, naročito sa dijabetesom, liječenje bajpasom ostaje neophodno.

Značaj brzog liječenja

U akutnim fazama infarkta miokarda ključan je što brži pristup liječenju koronarnih arterija, jer vrijeme doslovno znači očuvanje srčanog mišića. Sinonimi ove filozofije su izreke "Time is myocardium" i „vreme je srčani mišić", što ističe neophodnost hitnog postupanja.