Pleomorfni adenom pljuvačnih žlijezda: simptomi, dijagnoza i najsigurnije hirurško liječenje

Šta je pleomorfni adenom?

Pleomorfni adenom je najčešći benigni tumor velikih pljuvačnih žlijezda, čineći oko 70% svih sličnih tumora. Ovaj tumor se uglavnom javlja između 30. i 60. godine života, češće kod žena nego kod muškaraca.

Klinička slika pleomorfnog adenoma

U parotidnoj žlijezdi, tumor je najčešće smješten u površnom režnju, ispred ili ispod uha, i prekriven je kožom normalne boje koja je pokretna. Palpaciono, tumor je okrugao ili lobularan, gladak, bezbolan i elastično-čvrste konzistencije, sa mogućnošću pomjeranja prema površini, dok je baza vezana za žljezdani parenhim. Evoluira sporo, često bez simptoma, i može narasti do veličine pesnice ili čak veće.

Maligna transformacija i komplikacije

Maligna transformacija događa se u 3-15% slučajeva, obično nakon dugog perioda sporog rasta. Tada tumor naglo raste, infiltrira okolna tkiva i mišiće, te uzrokuje bolove, čvrsto prianjanje kože i neravne konture. Može doći do paralize facijalnog nerva i širenja metastaza u regionalne limfne žlijezde i pluća.

Manje česti lokaliteti i simptomi

Pleomorfni adenom se rjeđe pojavljuje u submandibularnim (8%), sublingvalnim (0,5%) i malim pljuvačnim žlijezdama (6,5%), najčešće u palatinusnim submukoznim žlijezdama. Početni stadiji ne izazivaju simptome, ali veći tumori mogu otežati govor, gutanje i disanje.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se zasniva na anamnezi, kliničkom pregledu i sijalografiji. Biopsija nije preporučljiva zbog rizika od širenja tumorskih ćelija i povrede facijalnog nerva. Hirurško liječenje zavisi od lokalizacije: tumori u malim žlijezdama uklanjaju se zajedno sa cijelom žlijezdom, dok se u parotidnoj žlijezdi primjenjuje subtotalna ili totalna parotidektomija uz očuvanje facijalnog nerva.