Rak grlića materice u Srbiji: uzroci, simptomi, dijagnoza i efikasna prevencija HPV virusom

Rak grlića materice u Srbiji

Rak grlića materice jedan je od najčešćih tipova tumora među ženama u Srbiji. Karakteristično je da se uglavnom razvija polako, prolazeći kroz faze displazije koje omogućavaju lako otkrivanje i lečenje. Međutim, kada bolest dostigne uznapredovali stadijum i tumor se poveća, tada postaje teško izlečiva sa neizvesnim ishodom.

Uzroci nastanka raka grlića materice

Glavni uzrok nastanka raka grlića materice je infekcija humanim papiloma virusom (HPV). Većina seksualno aktivnih žena u nekom periodu života može biti zaražena HPV-om, ali to u većini slučajeva ne izaziva nikakve negativne posledice. Važno je napomenuti da su opasni samo određeni podtipovi HPV virusa. Ostali faktori rizika uključuju rani početak seksualnih aktivnosti, veliki broj seksualnih partnera ili partner sa više partnerki, pušenje, prisustvo genitalnih infekcija i oslabljen imunološki sistem.

Simptomi raka grlića materice

U ranoj, lako izlečivoj fazi, rak grlića materice najčešće ne pokazuje nikakve simptome. Mogući znaci su stalni vaginalni iscjedak i vaginalno krvarenje, naročito nakon seksualnog odnosa, između menstruacija ili nakon menopauze. Kasnije faze bolesti karakterišu bolovi u kostima, problemi sa mokrenjem, gubitak težine i opšti umor. Ove tegobe nisu specifične samo za ovaj tumor, zbog čega je potrebna dijagnostika od strane lekara.

Dijagnostika bolesti

Dijagnoza raka grlića materice postavlja se pomoću PAPA testa (uzimanje ćelija sa grlića i njihova analiza), kolposkopije (uvećani pregled grlića) i biopsije (uzimanje uzorka tkiva za analizu).

Prevencija i mere zaštite

Najvažnija preventivna mera je redovna kontrola kod ginekologa. Prevencija infekcije HPV virusom podrazumeva smanjenje broja seksualnih partnera i izbegavanje promiskuitetnih partnera. Kondomi mogu pomoći u smanjenju rizika, ali ne garantuju potpunu zaštitu. Dostupne su i vakcine protiv HPV-a koje se preporučuju pre početka seksualne aktivnosti, ali vakcinacija ne zamenjuje redovne ginekološke preglede i PAPA testove. Kontrole kod ginekologa počinju sa prvim seksualnim odnosom ili sa 18. godinom života, a do tridesete godine preporučuje se godišnja kontrola, dok se nakon tridesete preporučuje kontrola svake 2 do 3 godine, u zavisnosti od individualnih faktora.