Rak jajnika: Simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje za najbolji ishod

Učestalost raka jajnika

Karcinom jajnika nalazi se na petom mjestu po učestalosti među svim malignim tumorima, dok je po smrtnosti žena usljed raka polnih organa na prvom mjestu. Razlog za to je kasno otkrivanje bolesti usljed nespecifičnih simptoma i brzo širenje malignih ćelija, što često dovodi do dijagnoze u uznapredovaloj fazi. Najviše oboljelih je između 55 i 75 godina. Porodična istorija bolesti poput raka dojke, jajnika ili materice predstavlja značajan faktor rizika. Rizik je veći kod žena koje nisu rađale, kasno su rađale ili su imale kasnu menopauzu. S druge strane, trudnoće i korištenje oralnih kontraceptiva smanjuju rizik od pojave raka jajnika.

Uzroci i faktori rizika

Tačan uzrok nastanka raka jajnika nije poznat. Međutim, na razvoj bolesti utiču faktori poput životne dobi, porodične anamneze, reproduktivnih faktora i uticaja okoline.

Simptomi i klinička slika

Tumori jajnika često ne daju jake simptome čak ni u uznapredovalom stadijumu. Žene se obično žale na nespecifične tegobe kao što su bol u donjem dijelu stomaka, probavne smetnje, nadutost, problemi sa mokrenjem, zatvor, slabost, anemija i gubitak apetita. Ponekad je povećanje abdomena ili palpabilna masa razlog za pregled. Tumor može zahvatiti oba jajnika i širiti se na okolne organe i udaljene dijelove tijela preko krvotoka i limfe. Krvarenja u periodu prije puberteta ili u postmenopauzi mogu biti znak hormonski aktivnog tumora.

Dijagnostika

Dijagnoza se postavlja na osnovu detaljne anamneze, vaginalnog i transvaginalnog ultrazvuka, kolor doplera, CT snimanja i mjerenja tumorskih markera. Konačnu dijagnozu i određivanje tipa tumora potvrđuje se hirurškim zahvatom i histopatološkom analizom uzorka tkiva.

Opcije liječenja

Liječenje raka jajnika kombinacija je hirurgije, hemoterapije i zračenja. Izbor metode zavisi od stadijuma bolesti, starosti pacijentice i želje za očuvanjem plodnosti. U većini slučajeva uklanja se materica sa jajnicima i jajovodima, kao i tumorska masa. U ranim stadijumima kod žena koje žele rađati, odstranjuje se samo zahvaćeni jajnik.

Prevencija i važnost redovnih pregleda

Rano otkrivanje raka jajnika ključ je uspješnog liječenja, pa se redovni ginekološki pregledi smatraju najboljom prevencijom. Uz to, primjena oralnih kontraceptiva može smanjiti rizik od pojave ove bolesti.