Salmoneloza: Uzroci, simptomi i efikasne metode liječenja infekcije bakterijama Salmonella

Uzroci salmoneloze

Bolest uzrokuju gram-negativne bakterije roda Salmonella. Prilikom razgradnje salmonela oslobađa se endotoksin koji pokreće patološke promjene u organizmu. Prirodni rezervoari i izvori zaraze su domaće životinje i ptice, koje mogu imati simptomatski oblik bolesti ili biti skrivene prijenosnice – kliconoše. Osim životinja, značajan izvor su i ljudi koji su bolesni ili su nosioci bakterije. Infekcija se širi feko-oralnim putem, a najčešće se pojavljuje tokom ljetnih mjeseci, i to pojedinačno ili u obliku epidemija.

Kliničke forme salmoneloze

Postoje tri glavna oblika oboljenja salmonelom:

Gastrointestinalni oblik – najčešći oblik, javlja se nakon konzumacije hrane bogato kontaminirane bakterijama. Inkubacija traje od 4 do 72 sata. Bolest počinje naglo sa simptomima kao što su drhtavica, mučnina, povraćanje i proliv. Temperatura može biti povišena do 41 ˚C. Bol u trbuhu je difuzan i lokaliziran oko pupka, stolice su tečne, žute, kasnije zelenkaste, s primesama sluzi, a u teškim slučajevima i krvi. Često se javlja nadutost trbuha, suv i obložen jezik, kao i uvećana slezina.

Tifoidni oblik – rjeđi, podsjeća na trbušni tifus. Karakteriše ga nagli početak sa intoksikacijom i povišenom temperaturom, uvećanjem jetre i slezine i poremećajima svijesti. Najčešće pogađa starije osobe.

Septični oblik – češći kod djece, iako se može javiti i kod starijih. Dominira visoka temperatura i simptomi povezani sa zahvaćenim organom, često ima smrtonosni ishod.

Kliconoštvo – stanje bez kliničkih simptoma, ali uz pozitivne bakteriološke i serološke nalaze.

Dijagnoza i liječenje salmoneloze

Postavljanje dijagnoze temelji se na anamnezi, epidemiološkim podacima i kliničkom pregledu, uz laboratorijske testove poput analize stolice, krvi, likvora i drugih tjelesnih tekućina.

Liječenje zavisi od oblika bolesti. Prvenstveno se provodi rehidratacija oralno ili parenteralno. Antibiotska terapija primjenjuje se po smjernicama Svjetske zdravstvene organizacije, posebno kod ekstrainestinalnih oblika, djece mlađe od dvije godine i osoba sa oslabljenim imunitetom. Kliconoštvo se ne liječi antimikrobnim lijekovima. Važno je pridržavati se i korektne dijete koja uključuje čaj od nane i kamilice, mineralnu vodu, posnu supu, jogurt, posno meso i zapečeni krompir za brži oporavak organizma.