Saznajte sve o ulozi trombocita i trombofiliji u trudnoći: Rizici i zaštita majke i bebe

Uvod u trudnoću i trombocite

Trudnoća traje oko 40 nedelja i podijeljena je na tri trimestra. Prvi trimestar obuhvata formiranje osnovnih organa, drugi je period brzog rasta ploda, dok je treći priprema za porođaj. Trudnoća je složen biološki proces koji zahtijeva pažnju stručnjaka. Tema trombocita i njihovog utjecaja na trudnoću često je zapostavljena, i upravo zato je važno da trudnice budu upoznate s osnovnim informacijama o trombocitima.

Osnovne informacije o trombocitima

Trombociti su najmanji elementi u krvi i prvi su put opisani 1882. godine kao ćelije koje se navlače na oštećene krvne sudove. Njihove funkcije uključuju zgrušavanje krvi, zaustavljanje krvarenja, ali i ulogu u imunološkoj reakciji, zapaljenju, vaskularnom razvoju i zarastanju rana. Nastaju iz megakariocita u kostnoj srži, koji stvaraju membranske invaginacije iz kojih se odvajaju trombociti.

Životni vijek i karakteristike trombocita

Životni vijek trombocita je oko 10 dana, veličine od 1 do 4 µm. U mirovanju imaju diskoidni oblik, a nakon aktivacije poprimaju zvezdasti oblik. Na njihovoj površini pronađeno je oko pedeset različitih membranskih struktura, među kojima su važni humani trombocitni antigeni (HPA).

Trombofilija i njene posljedice u trudnoći

Trombofilija je stanje povećane sklonosti ka zgrušavanju krvi, što može izazvati stvaranje ugrušaka u krvnim sudovima. Trudnice su posebno ugrožene, a stanje može biti nasljedno ili stečeno. Važno je da trudnice o trombofiliji obavijeste svog ljekara na prvom pregledu i da se redovno kontrolišu. Nezdrav način života i određeni lijekovi povećavaju rizik od trombofilije.

Humani trombocitni antigeni (HPA)

HPA su polimorfne strukture na glikoproteinima trombocita, kojih je identificirano 35 na šest glikoproteina. Njihovo nasleđivanje je slučajno i može utjecati na pojavu komplikacija u trudnoći, osobito ako majka stvori antitela protiv fetalnih trombocita nasleđenih od oca.

Posljedice za trudnicu i novorođenče

Stvaranje antitijela na fetalne trombocitne antigene može dovesti do fetalne i neonatalne aloimunotrombocitopenije, što predstavlja najčešći uzrok teških oblika trombocitopenije kod novorođenčadi. Ova bolest može uzrokovati različite oblike krvarenja, od tačkastih pétéhija pa do teških intrakranijalnih krvarenja. Rizik od ponovne pojave visok je u narednoj trudnoći. Šteta može nastati već od 14. nedjelje trudnoće, kada antitijela prelaze placentu i uništavaju trombocite ploda.