Šigele: Uzrok dizenterije, simptomi, prenos i savjeti za efikasno liječenje infekcije

Šta su šigele?

Šigele su Gram-negativne, tanke crevne bakterije koje su neophodne za nastanak dizenterije. Nepokretne su, nemaju spor i posjeduju fimbrije. Na osnovu antigene strukture dijele se u četiri grupe: Sh. dysenteriae, Sh. flexneri, Sh. boydii i Sh. sonnei, svaka sa više serotipova.

Toksični faktori i prenos infekcije

Sve šigele imaju endotoksin, koji je O-antigen njihovog ćelijskog zida. Neki serotipovi Sh. dysenteriae proizvode i egzotoksin s neurotoksičnim djelovanjem te enterotoksin važan za crevne poremećaje. Zanimljivo, infekcija se prenosi fecalno-oralnim putem, preko kontaminirane hrane, vode i prljavih ruku, najčešće tokom ljeta i jeseni, dok su djeca najosjetljivija.

Simptomi dizenterije

Dizenterija izazvana šigelama počinje nakon inkubacije od 1 do 7 dana s bolovima u trbuhu, povišenom temperaturom i proljevom koji može biti krvav i sluzav. Stolice su u početku kašaste i fekulentne, a kasnije sadrže krv i sluz, praćene nagonom za defekaciju i bolovima u stomaku. Kod djece se javljaju i povraćanje te malaksalost. Bolesnici mogu imati pad krvnog pritiska, tihi rad srca i konfuzično stanje.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se postavlja izolacijom bakterija iz svježe stolice i rektalnih briseva. Pravilna i brza laboratorijska analiza je ključna za identifikaciju šigela. Liječenje uključuje nadoknadu tečnosti i elektrolita te primjenu antibiotika poput ampicilina i cefalosporina. Rizik od komplikacija smanjuje se održavanjem adekvatne ishrane i terapije. Vakcinacija se sprovodi kod određenih skupina kao prevencija.