Sleep Apneja: Uzroci, Simptomi, Dijagnoza i Najefikasniji Načini Lečenja Ove Opasne Bolesi

Šta je Sleep Apneja?

Sleep apneja predstavlja prekid disanja ili značajno smanjenje protoka vazduha kroz disajne puteve tokom sna, trajući duže od deset sekundi. Ova bolest najčešće se povezuje sa hrkanjem. Pacijenti koji hrču povremeno prestaju da dišu, a potom naglo prodišu uz glasno hrkanje i pokrete tela. O ovim epizodama najčešće svedoče partneri, jer bolesnici nisu svesni tih prekida. Posledica je smanjen dotok kiseonika, što može prouzrokovati ozbiljne zdravstvene probleme pa čak i iznenadnu smrt.

Vrste Sleep Apneje

Postoje tri glavna tipa:

• Opstruktivna sleep apneja (OSA) - nastaje zbog delimičnog ili potpunog zatvaranja disajnih puteva u snu, usled anatomske specifičnosti grla.
• Centralna sleep apneja (CSA) - uzrokovana je prekidom nervnih impulsa koji stimulišu disajne mišiće, pa nema disajnih pokreta.
• Mešovita sleep apneja - kombinacija oba prethodna tipa.

Težina bolesti meri se brojem prekida disanja na sat (AHI indeks): blaga (5-15 prekida), srednje teška (15-30 prekida) i teška (više od 30 prekida).

Učestalost i Faktori Rizika

Oko jedan od dvadeset ljudi u svetu ima sleep apneju. Većina osoba koje hrču razvije ovu bolest tokom života. Studije pokazuju da trećina vozača koji su zaspali tokom vožnje i izazvali nesreće pati od sleep apneje. Rizik je veći kod osoba sa gojaznošću, nosnim devijacijama, upotrebom alkohola i sedativa, kao i kod onih sa određenim oblicima ždrela. Iako starost nije glavni faktor, češće obolijevaju muškarci, a i deca mogu imati apneju zbog uvećanih krajnika.

Simptomi Sleep Apneje

Glavni simptomi uključuju glasno hrkanje, nemiran i prekinut san, jutarnju pospanost, česte glavobolje, otežanu koncentraciju, zaboravnost, promene raspoloženja i seksualnu disfunkciju. Pacijenti se često bude umorni, preznojeni ili sa osećajem pritiska u grudima.

Dijagnostika

Dijagnoza se postavlja pomoću polisomnografije, specijalizovanog pregleda sna gde se beleže disajni pokreti, koncentracija kiseonika, EKG, hrkanje i drugi parametri tokom noći. Analizom podataka utvrđuje se prisustvo i stepen težine sleep apneje.

Lečenje

Lečenje zavisi od vrste i težine bolesti. Najefikasnija terapija je CPAP aparat koji omogućava disanje u pauzama disanja preko maske u snu. Kod lakših oblika moguća je i hirurška intervencija ili upotreba specijalnih proteza za nos, jezik ili vilicu.

Kako Prepoznati Sleep Apneju?

Pitanja koja mogu ukazivati na sleep apneju su glasno hrkanje, prekidi u disanju tokom snova, dnevna pospanost, nesanica, gojaznost, povišen krvni pritisak i prisustvo bolesti u porodici. Ukoliko je pozitivan odgovor na tri ili više pitanja, savetuje se konsultacija sa lekarom i obavljanje polisomnografije.