Stenoza plućne arterije: Uzroci, simptomi i najsavremenije metode liječenja urođene srčane mane

Šta je stenoza plućne arterije?

Stenoza plućne arterije predstavlja suženje na izlazu iz desne komore srca i česta je urođena srčana anomalija. Suženje može biti lokalizovano u subvalvularnom dijelu, na nivou plućnog zaliska ili supravalvularno, često kao kombinacija više lokacija. Najčešći oblik je valvularna plućna stenoza koja izaziva izolovanu opstrukciju izlaznog trakta desne komore.

Uzroci urođenih srčanih mana

Urođene srčane malformacije nastaju uslijed složene interakcije genetskih i faktora okoline. Retko je moguće utvrditi direktan uzrok, poput majčine rubeole ili prekomjernog unosa alkohola tokom trudnoće. Faktori poput hipoksije, jonizujućeg zračenja i određenih lijekova imaju teratogeni uticaj. Rizik da dijete roditelja sa srčanom malformacijom ima sličan problem je nizak, između 2 i 5%, te to ne smije biti prepreka za planiranje porodice.

Klinički simptomi i značenje

Simptomi ovise o težini suženja. Blaga stenoza može biti bez simptoma i otkriva se slučajno prisustvom srčanog šuma. Teže suženje otežava povećanje minutnog volumena srca tokom fizičkog napora, što dovodi do zamora, otežanog disanja i ponekad sinkope, odnosno kratkotrajnog gubitka svijesti. U težim slučajevima može nastati komunikacija između pretkomora preko foramen ovale, što uzrokuje prelazak neoksigenisane krvi u sistemsku cirkulaciju i pojavu cijanoze. Ovo usporava rast i razvoj djeteta, pri čemu su dečaci osjetljiviji na cijanozu.

Dijagnostika i liječenje

Dijagnoza se postavlja pregledom, slušanjem šuma, EKG-om, rendgenom, ultrazvukom, kateterizacijom i angiografijom. Hirurški zahvati su relativno sigurni, ali u posljednje vrijeme se sve više koristi balon kateterizacija u laboratoriji za kateterizaciju srca kao manje invazivna i efikasna metoda za rješavanje stenoze zaliska plućne arterije.