Sve što treba da znate o HIV-u: Simptomi, prenosi, stadijumi i efikasna terapija protiv HIV/AIDS-a

Šta je HIV?

HIV je skraćenica za humani imunodeficijentni virus, koji inficira ljude i može se prenositi sa osobe na osobu. Od 1989. do 2003. u Srbiji je zvanično registrovano 1.807 HIV pozitivnih osoba, od kojih je 1.188 razvilo AIDS, a 845 je preminulo. Broj zaraženih u Srbiji je, s obzirom na broj stanovnika, značajno veći u poređenju sa nekim drugim zemljama, naročito u odnosu na zemlje istočne Evrope gde Srbija beleži najveći rast novozaraženih.

Način prenosa HIV-a

HIV se nalazi u telesnim tečnostima inficiranih osoba, kao što su krv, semen i vaginalni sekreti, kao i majčino mleko. Prenosi se najčešće seksualnim putem, ukoliko se ne koristi kondom, zatim putem kontakta sa kontaminiranim iglama ili špricovima, kao i s majke na dete tokom trudnoće, porođaja ili dojenja. HIV se ne prenosi putem svakodnevnih društvenih kontakata, hrane, pribora za jelo, ujeda insekata ili dodira.

Stadijumi HIV infekcije

HIV infekcija prolazi kroz četiri faze: primarna infekcija sa simptomima sličnim gripu, asimptomatska faza koja može trajati i do deset godina, simptomatska faza sa pojavom različitih zdravstvenih problema i konačno, progresija ka AIDS-u. Virus inficira ključne ćelije imunog sistema, tzv. T pomoćničke limfocite, i oslabljava imuni odgovor organizma.

Simptomi i komplikacije

U početku, mnogi zaraženi nemaju simptome, a kada se pojave, mogu podsećati na prehladu, sa povišenom temperaturom i bolovima. Kako bolest napreduje, javljaju se ozbiljnije manifestacije kao što su dugotrajni proliv, upale pluća, uvećani limfni čvorovi, gubitak težine i oportunističke infekcije koje samo oslabljen imuni sistem ne može da savlada.

Lečenje HIV/AIDS-a

Iako ne postoji lek za izlečenje AIDS-a, savremena terapija znatno produžava život i poboljšava kvalitet života obolelih. Visokoaktivna antiretrovirusna terapija (HAART) koristi kombinaciju lekova koji smanjuju količinu virusa u organizmu. Terapija je dugotrajna i zahteva strogo pridržavanje uputstava, uz redovne kontrole CD4 ćelija i virusnog opterećenja. Lečenje uključuje i prevenciju i lečenje oportunističkih infekcija.

Prevencija HIV infekcije

Pošto vakcina za HIV ne postoji, prevencija se zasniva na izbegavanju rizičnih ponašanja: upotreba kondoma pri svakom seksualnom odnosu, neupotreba droga i deljenje igala, te odgovorno ponašanje u trudnoći. Edukacija i podizanje svesti posebno su važni u smanjenju seksualnog prenosa i zaštiti žena, koje su biološki podložnije infekciji.