Sve što treba znati o filarijazi: uzrok, simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje ivermektinom

Uzročnik filarijaze

Filarijazu izazivaju nematode iz porodice Filariidae, sa osam poznatih vrsta koje inficiraju ljude. Ove vrste su: Loa loa, Onchocerca volvulus, Mansonella streptocerca (kožna grupa), Wuchereria bancrofti, Brugia malayi, Brugia timori (limfatična grupa), kao i Mansonella perstans i Mansonella ozzardi (okultni oblik). Životni ciklus filarija sastoji se od pet razvojnih faza, pri čemu se prve dvije odvijaju u organizmu vektora, uglavnom komaraca i muva, koji prenose parazite na čovjeka prilikom ujeda, kada se filarije nalaze u trećem razvojnom stadijumu. Odrasle ženske jedinke proizvode hiljade larvi koje dalje šire infekciju.

Klinička slika filarijaze

Simptomi filarijaze zavise od vrste parazita. Limfatična filarijaza utječe na limfne sudove i čvorove, izazivajući povišenu tjelesnu temperaturu, uvećanje limfnih čvorova u preponama i pazuhu, bolove u predjelu prepona ili testisa, kožne promjene te značajne otoke ekstremiteta ili genitalija poznate kao elefantijaza.

Tropska plućna eozinofilija karakteristična je po suvom kašlju, vizingu, otežanom disanju, gubitku apetita, malaksalosti i gubitku težine. Mikrofilaremija je često asimptomatska, ali može dovesti do granulomatoznog zapaljenja slezine sa mogućom destrukcijom organa.

Onkocerijaza može dugo biti bez simptoma, ali odrasle jedinke formiraju potkožne čvorove i oslobađaju larve, što izaziva poremećaje vida, kožne osipe, svrab, depigmentacije i limfadenitis. Loaijaza izaziva otoke potkožnog tkiva oko zglobova sa svrbežom i bolom, a u rijetkim slučajevima može prouzrokovati meningoencefalopatiju.

Dijagnoza filarijaze

Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničke slike, anamneze, identifikacije mikroorganizama u krvi, limfnim nodulima ili koži, serološkim testovima, kao i biopsijom i patohistološkom analizom.

Liječenje

Ivermektin je lijek izbora i daje se u dozi od 150 μg po kilogramu težine svaka 6 do 12 mjeseci. Iako ne uništava odrasle parazite, ivermektin značajno smanjuje broj mikrofilarija čime zaustavlja napredovanje bolesti.