Sve što treba znati o Legionelli: simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje legionarske bolesti i Pontijačne groznice

Šta je Legionella?

Legionella predstavlja gram-negativne, aerobne bacile koji rastu sporo na specijalnim podlogama za ishranu. Ove bakterije su prisutne svuda u prirodi i imaju posebnu sklonost prema plućnom tkivu. Kao intracelularni paraziti, uzrokuju akutnu pneumoniju poznatu kao legionarska bolest, te blaži oblik bolesti pod nazivom Pontijačna groznica.

Vrsta i toksičnost

Najčešći uzročnik legioneloze je Legionella pneumophila. One sadrže posebni endotoksin koji se razlikuje od endotoksina drugih gram-negativnih bakterija, kao i egzotoksin sa hemolizinskim i citotoksičnim efektima, koji umanjuju sposobnost fagocita da unište bakterije.

Način prenosa infekcije

Infekcija se najčešće prenosi inhalacijom zagađenih aerosola iz kontaminiranih unutrašnjih vodenih sistema, poput ovlaživača vazduha. Aerosoli kojima cirkulišu legionele ulaze u pluća gdje uzrokuju fibrinopurulentnu upalu i konzolidaciju u više režnjeva pluća.

Klinika i simptomi legionarske bolesti

Nakon perioda inkubacije od 2 do 10 dana nastupaju simptomi bolesti. Početak je nagao sa visokom temperaturom, zimicom i malaksalošću. Bolesnik diše ubrzano, kašlje najčešće bez produktivnog iskašljaja, mada može biti prisutno iskašljavanje krvi. Prateći simptomi uključuju bolove u grudima, glavobolju i bolove u zglobovima. Mentalna konfuzija i halucinacije se također često javljaju. Toksemija izaziva relativnu bradikardiju, mučninu, povraćanje i prolive. Bez liječenja bolest može dovesti do teških komplikacija poput respiratorne insuficijencije, septičkog šoka i bubrežne insuficijencije.

Pontijačna groznica

Ovo je blaži oblik legioneloze, koji se manifestuje simptomima nalik gripu: povišenom temperaturom, glavoboljom, bolovima u mišićima i zglobovima, kašljem i bolom u grudima. Inkubacija traje od nekoliko sati do dva dana, a bolest prolazi spontano u roku od sedam dana.

Dijagnostika

Za potvrdu legioneloze uzimaju se uzorci sputuma, bronhijalnog sekreta, pleuralnog izliva, krvi, urina ili plućnog tkiva. Specijalne tehnike bojanja srebrom se koriste za mikroskopsku analizu. Brza dijagnostika obuhvata testove direktne imunofluorescencije, RIA, ELISA i lateks aglutinaciju.

Terapija

Liječenje legioneloze podrazumijeva upotrebu antibiotika poput eritromicina, rifocina, penicilina G i cefalosporina treće generacije. Pontijačna groznica uglavnom ne zahtijeva antibiotsku terapiju.