Sve što trebate znati o dispneji: uzroci, simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje

Šta je dispneja i njeni uzroci

Dispneja predstavlja osjećaj otežanog disanja ili potrebu za dubljim i češćim udisajima. Nagli nastanak dispneje često upozorava na ozbiljne akutne bolesti poput plućnog embolizma, bronhijalne astme, spontanog pneumotoraksa, inhalacije stranog tijela ili plućnog edema. S druge strane, postepeniji početak dispneje karakterističan je za bolesti kao što su emfizem pluća, pleuralni izljev, plućna fibroza, karcinomi pluća i srčana insuficijencija. Čak i blaža dispneja može iznenada postati izražena usljed dodatnih faktora poput fizičkog napora ili pridružene bolesti.

Klinička slika dispneje

Dispneja se smatra simptomom i treba je razlikovati od vidljivog napornog rada disajnih mišića, koji može, ali i ne mora, biti prisutan. Pacijenti dispneju opisuju različito – kao osjećaj otežanog disanja, stezanja u grudima, nedostatka zraka ili osjećaja prepunjenih pluća. Kod naglo nastale dispneje, pacijenti često osjećaju i minimalne promjene, dok hronični bolesnici mogu relativno dobro podnositi stanje uprkos vidljivom naporu disajnih mišića. Kod blažih ventilacionih poremećaja i restrikcijskih bolesti pluća dispneja se uglavnom javlja pri fizičkom naporu, dok se kod bronhoopstruktivnih i uznapredovalih restrikcijskih bolesti javlja i u stanju mirovanja.

Dijagnostika dispneje

Postavljanje dijagnoze osnovnog oboljenja koje uzrokuje dispneju zasniva se na detaljnoj anamnezi, objektivnom pregledu, analizi sputuma, rendgenografiji grudnog koša, kompjuterizovanoj tomografiji (CT), nuklearnoj magnetnoj rezonanci (NMR), ispitivanju plućne funkcije, scintigrafiji pluća i drugim specifičnim pretragama.

Liječenje dispneje

Najvažniji korak u liječenju je terapija osnovnog oboljenja koje je dovelo do dispneje. Pravilno i pravovremeno liječenje uzroka značajno poboljšava kvalitet života pacijenata i smanjuje tegobe povezane sa otežanim disanjem.