Sve što trebate znati o dizenteriji: uzrok, simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje

Uzrok i način prenosa dizenterije

Dizenteriju izaziva gram-negativna bakterija Šigela. Izvor zaraze je oboljeli čovjek i kliconoša, a infekcija se prenosi fekalno-oralnim putem. Najčešći mehanizmi prenošenja uključuju konzumaciju kontaminirane hrane i vode, prljave ruke i dodir sa zaraženim predmetima. Bolest se najčešće javlja tokom ljeta i početkom jeseni, a najosjetljivija skupina su djeca.

Klinička slika i simptomi

Inkubacioni period traje od 1 do 7 dana. Bolest može početi postepeno sa simptomima poput gubitka apetita, neraspoloženja i blagog povišenja temperature ili naglo sa jezom, drhtavicom i temperaturom do 39-40°C. Zapažaju se i glavobolja, bolovi u trbuhu, zglobovima i malaksalost. Kod djece su prisutni gađenje, povraćanje i dijareja. Bol u trbuhu često je kolikav i praćen nagonom za defekaciju.

Stolice su isprva kašaste i učestale, a kasnije postaju krvi i sluzi pune, karakteristične za dizenteriju. Krv je u obliku žila ili kapljica, ne miješa se sa fekalijama. Pored toga, kod bolesnika se uočava suh i obložen jezik, pad krvnog pritiska, tihi srčani tonovi i šum na srcu. Stanja poput uznemirenosti, konfuzije i nesanice također su česta.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se postavlja kombinacijom epidemioloških podataka, kliničkog pregleda, bakteriološkog nalaza (uzorci stolice iz tri uzastopna dana) i rektoskopije. Liječenje uključuje nadoknadu tečnosti i elektrolita, primjenu antibiotika poput ampicilina, cefalosporina treće generacije ili aminoglikozida, te dijetetski režim bogat tečnošću, proteinima i ugljenim hidratima.

U lakšim slučajevima dovoljan je oralni unos tečnosti, dok se teži oblici liječe intravenoznom infuzijom i dodatnim terapijama poput plazme ili albumina. Bolest obično traje 4-5 dana uz postepeno povlačenje simptoma. Posebno stanje je postdizenterijski sindrom, koji može dugo narušavati funkciju crijeva nakon preležane bolesti.