Sve što trebate znati o hiperoksaluriji: simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje bubrežnih kamenaca

Šta je hiperoksalurija?

Hiperoksalurija predstavlja povećano izlučivanje oksalata u urinu i može biti uzrokovana povećanom proizvodnjom oksalata (primarna hiperoksalurija) ili povećanim unosom i apsorpcijom oksalata iz hrane, što se naziva hiperoksalurija digestivnog porijekla.

Uzroci hiperoksalurije

Primarna hiperoksalurija je nasljedna bolest sa autozomno recesivnim tipom nasljeđivanja. Hiperoksalurija digestivnog porijekla javlja se kod poremećaja apsorpcije u probavnom sistemu, kao što su Chronova bolest ili resekcija ileuma, gdje se apsorbuje oko 40% oksalata iz hrane umjesto uobičajenih 12%.

Klinička slika

Najčešći simptom je formiranje oksalatnih bubrežnih kamenaca, prisutnih u oko 40% slučajeva. Pacijenti često osjećaju jake bolove poznate kao bubrežne kolike, mogu imati krv u mokraći (hematuriju) i učestale urinarne infekcije. Kamenčići se mogu izbaciti mokrenjem, ali često rastu i ispunjavaju unutrašnji sistem bubrega. Kako funkcija bubrega slabi, oksalati se talože u tkivima i krvnim sudovima, uključujući koronarne sudove, pluća, bubrege i mozak.

Dijagnoza

Dijagnoza se postavlja na osnovu detaljne anamneze, kliničke slike, fizikalnog pregleda i laboratorijskih analiza. Ultrazvuk, radiološki pregledi poput nativne grafije i intravenske urografije pomažu u potvrđivanju prisustva kamenaca.

Liječenje

Osnova liječenja primarne hiperoksalurije je povećan unos tečnosti kako bi se smanjila koncentracija oksalata u urinu. Kamenčići nastali ranije u detinjstvu mogu brzo oštetiti bubrežni parenhim, a ukoliko dođe do bubrežne insuficijencije, potrebna je dijaliza i transplantacija bubrega. Kod hiperoksalurije digestivnog porijekla preporučuje se dijeta sa smanjenim unosom oksalata i masti, uz primjenu holestiramina koji vezuje žučne kiseline i smanjuje apsorpciju masti. Takođe, primjenjuju se opšte mjere za prevenciju bubrežnih kamenaca, kao što je povećan unos tečnosti.