Sve što trebate znati o zubnom plaku: uzroci, razvoj i uticaj na zdravlje zuba i desni

Šta je zubni plak?

Zubni plak je čvrsta i ljepljiva masa bakterija koje su povezane sa šećerom u mukopolisaharidni matriks. Ne može se lako isprati, ali ga je moguće odstraniti redovnim pranjem zuba četkicom. Plak je glavni uzročnik brojnih problema sa zubima jer se čvrsto prianja i na glatke površine zuba, što mu omogućava prisustvo stečene pelikule.

Uloga pelikule u formiranju plaka

Pelikula se formira nekoliko minuta nakon čišćenja zuba i nastaje iz pljuvačke kao veoma tanak sloj koji obavija zube. Ona služi kao regulator u propuštanju jona između zuba i pljuvačke, ali i kao baza na koju se plak dalje razvija.

Razvoj plaka i bakterijska kolonizacija

Razvoj plaka brzo napreduje; već sat vremena nakon pranja na površini zuba može da se nađe do 10 miliona različitih bakterija po milimetru kvadratnom. Prvi se pojavljuje Streptococcus mutans, koji proizvodi šećere u obliku matriksa mreže neophodne za prvu kolonizaciju.

Posledice nakupljanja plaka

Nakon početne kolonizacije uslijed lančanih reakcija dolazi do ulaska mnogih drugih bakterija i povećanog broja leukocita u desnima. Ako se plak ne uklanja između 6 i 10 dana, nastaje gingivitis, odnosno upala desni. Zanimljivo je da eksperimentalni gingivitis može biti induciran i uklonjen samo kontrolisanjem oralne higijene.