Takajaši aortitis: simptomi, dijagnostika i savremeni tretman upalnih procesa aorte

Upalne promjene aorte i njihovi efekti

Aorta može biti zahvaćena različitim upalnim stanjima koja pogađaju sve tri sloja njenog zida: intimu, mediju i adventiciju. Ove upale uzrokuju suženje krvnih sudova čime dolazi do okluzije ili slabljenja zida aorte što može rezultirati nastankom aneurizmi, odnosno proširenja krvnog suda.

Takajaši aortitis

Takajaši aortitis je upalna bolest aorte i njenih grana nepoznatog uzroka, češće pogađa žene između 15 i 30 godina. U prvoj fazi bolesti pacijenti često osjećaju opštu slabost, nelagodu, groznicu, noćno preznojavanje, gubitak težine, bolove u zglobovima i umor. Ovi simptomi prate anemija i povećana sedimentacija eritrocita. Bolest se može razvijati u hronični oblik sa oštećenjima i nekrozom zidova krvnih sudova.

Kasnije faze bolesti i komplikacije

U uznapredovalim stadijumima upale dolazi do gubitka snage zida aorte, nastanka aneurizmi, suženja velikih arterija i poremećaja cirkulacije koji izazivaju simptome poput sinkope, prinudnog žvakanja, mumlanja i umanjenja mišićne mase na licu i rukama. Takođe, prisutni su poremećaji vida. Srčana insuficijencija se javlja ređe, a može biti posledica hipertenzije ili zahvaćenosti koronarnih arterija. Retko se javlja i plućna hipertenzija zbog opstrukcije plućne arterije.

Prognoza i dijagnoza

Pacijenti sa težim komplikacijama imaju 50-70% petogodišnje preživljavanje, dok oni bez komplikacija često imaju izvanredan oporavak, sa stopom preživljavanja preko 95% u pet godina. Dijagnoza se postavlja na osnovu anamneze, kliničke slike i nalaza smanjenog ili odsutnog pulsa na zahvaćenim arterijama, kao i promena krvnog pritiska.

Metode liječenja

Lečenje akutne faze obično uključuje primenu kortikosteroida, koji se daju intenzivno i dugotrajno. Kod otpornosti na kortikosteroide koriste se ciklofosfamid. Hipertenzija se tretira agresivno, posebno ACE inhibitorima. Hirurški zahvati kao što su endarterektomija i bajpas neophodni su za uspostavljanje cirkulacije kod okluzija arterija. Angioplastika balonom može biti dodatna opcija. Aneurizme se uklanjaju hirurškom resekcijom.

Luetični aortitis

Ovaj oblik aortitisa izazvan je sifilisom, a danas je rijedak zahvaljujući antibioticima. Dijagnostiku čine testovi poput Wasermanove reakcije i testa imobilizacije treponeme palidum. Liječenje se izvodi penicilinom. U slučaju velikih ili brzo rastućih aneurizmi, preporučuje se hirurška zamjena greftom.