Totalna artroplastika kolena: Kako i zašto se radi zamjena zgloba kolena zbog gonartroze

Šta je totalna artroplastika kolena?

Totalna artroplastika kolena (TKA) je ortopedsko hirurška procedura koja podrazumijeva zamjenu oštećenih i nefunkcionalnih zglobnih površina koljena vještačkom protezom. Ova operacija olakšava bolove i poboljšava pokretljivost kod pacijenata sa težim oštećenjima zgloba.

Uzroci oštećenja kolena

Do oštećenja kolena najčešće dolazi usljed gonartroze, odnosno artroze kolena, koja može biti primarna ili sekundarna. Gonartroza uzrokuje bol, otežano hodanje i nestabilnost koljena. Bolest može zahvatiti sve dijelove zgloba, a često se javljaju deformiteti kao što su zakrivljenost potkoljenice.

Simptome gonartroze ima oko 10% ljudi starijih od 55 godina, dok ih preko 30% osoba starijih od 65 godina osjeća. Ovaj poremećaj predstavlja jedan od vodećih uzroka invaliditeta, posebno kod žena i muškaraca starije životne dobi.

Faktori rizika i uzroci

Gonartrozu mogu izazvati primarni faktori poput osteoartroze, kao i sekundarni faktori, uključujući povrede, upalne bolesti kao što je reumatoidni artritis, infekcije i druge patologije. Faktori kao što su genetika, gojaznost, starost i način života značajno utiču na razvoj ove bolesti.

Kako izgleda operacija zamjene kolena

Postoje različite hirurške tehnike i vrste endoproteza. Standardna totalna artroplastika obično podrazumijeva dvije vrste proteza: PS i CR. CR se koristi kod blažih oštećenja i čuva zadnji ukršteni ligament, dok se pri PS zahvatu uklanjaju oba ligamenata i ugrađuju specijalni insert i femoralna komponenta.

Izbor proteze se donosi zajednički od strane pacijenta i ljekara, u zavisnosti od stepena oštećenja. Operacija traje oko sat vremena i izvodi se u opštoj ili spinalnoj anesteziji.

Priprema i oporavak

Preoperativna priprema uključuje opšti pregled i neophodne laboratorijske analize, kao i konsultacije sa pulmologom, kardiologom i drugim specijalistima ako je potrebno. Rizici su minimalni u savremenim uslovima, ali postoje i opšti i specifični komplikacioni faktori povezani sa ugradnjom vještačkog zgloba.

Oporavak nakon operacije traje otprilike mjesec dana, a potpuni povratak funkcije nastupa nakon odbacivanja štaka. Kvalitet izbora endoproteze, najčešće cementne proteze vrhunskog kvaliteta, ključan je za dugoročni uspjeh zahvata.