Varikokela: Uzrok neplodnosti kod muškaraca, simptomi, dijagnoza i savremene metode liječenja

Šta je varikokela?

Varikokela predstavlja proširenje vena u skrotumu, posebno vena spermatične interne, koje odvode krv iz testisa. Iako često ne izaziva očite simptome, varikokela je značajan uzrok muške neplodnosti. U opštoj populaciji varikokela se javlja u 10-20% slučajeva, dok kod neplodnih muškaraca učestalost dostiže 40%.

Podjela i lokacija varikokele

Varikokele se dijele prema veličini na male, srednje i velike. Male se primjećuju jedino pri naprezanju, srednje se mogu opipati, dok se velike vide i golim okom. Varikokela može biti prisutna na lijevoj, desnoj strani ili obostrano.

Uzroci nastanka

Najčešće je uzrok nepoznat, ali ponekad može biti posljedica bolesti bubrega ili poremećaja u gornjim mokraćnim putevima usljed kojih dolazi do vraćanja krvi u vene testisa i njihovog širenja.

Simptomi i klinička slika

Varikokela je uglavnom bez simptoma, ali se ponekad javlja osjećaj težine ili bol u skrotumu. Skrotum može biti znojan i upaljen, a pri pipanju je testis otican i poput "vreće punih glista". Varikokela može uticati na plodnost i izazvati atrofiju testisa kod mlađih muškaraca.

Dijagnostika varikokele

Dijagnoza se postavlja pregledom i opipavanjem testisa, najčešće u stojećem položaju. Potvrda dolazi ultrazvukom sa kolor-doplerom za procjenu protoka krvi. Ukoliko postoji sumnja na bolesni bubreg, koristi se i CT snimanje. Razne druge dijagnostičke metode uključuju venografiju i radionuklidnu angiografiju.

Metode liječenja

Za sada ne postoji efikasan lijek protiv varikokele, iako se istražuju antioksidanti kao potencijalna terapija. Manji problemi se ublažavaju nošenjem suspenzorija, dok su veće varikokele indikacija za hirurški zahvat, posebno ako je prisutan bol ili atrofija testisa. Takođe, savremene intervencione metode uključuju embolizaciju vena kateterom. Nakon zahvata preporučuje se suzdržavanje od seksualnih aktivnosti najmanje sedam dana.