Ventrikulski septalni defekt (VSD): Uzroci, simptomi i savremeni načini liječenja urođenih srčanih mana

Šta je ventrikulski septalni defekt (VSD)?

Ventricularni septalni defekt (VSD) predstavlja najčešću urođenu srčanu malformaciju, koja može biti izolovani problem ili dio složenijih srčanih mana. Najčešće se nalazi u bazalnom membranoznom dijelu interventrikularnog septuma.

Uzroci nastanka VSD-a

Urođene srčane mane nastaju uslijed složene interakcije između genetskih faktora i uticaja sredine. Rijetko se može identifikovati konkretan uzrok kao što su majčina rubeola ili prekomjerna konzumacija alkohola u toku trudnoće. Dodatno, hipoksija, jonizirajuće zračenje i određeni lijekovi mogu imati teratogeni efekat. Iako rizik pojave djeteta sa urođenom srčanom manom kod roditelja koji imaju takvu bolest postoji (2-5%), on ne bi trebalo da bude prepreka za planiranje porodice.

Simptomi i klinička slika

Klinička slika zavisi od veličine defekta. Mali defekti često nemaju simptome. U umjerenim slučajevima dolazi do problema sa naporom, dok veliki defekti uzrokuju usporen rast, česte respiratorne infekcije i srčanu insuficijenciju zbog volumenskog opterećenja lijeve komore. Poslije druge decenije života može se javiti plućna hipertenzija i vaskularna opstrukcija, što vodi do cijanoze i povećanja broja krvnih ćelija. Takvo stanje uzrokuje brzu pojavu umora, malaksalosti, pa čak i sinkopu i anginozne bolove u grudima.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se uspostavlja kombinacijom pregleda uz auskultaciju, EKG-a, rendgena, ultrazvuka i kateterizacije srca. VSD nosi povišen rizik od bakterijskog endokarditisa, zbog čega je neophodna antibiotska profilaksa kod određenih medicinskih intervencija. Hirurško liječenje se preporučuje kod značajnog lijevo-desnog šanta, dok je kod izraženih plućnih vaskularnih promjena kontraindikovano. U nekim slučajevima moguće je transkatetersko zatvaranje defekta posebnim zatvaračem. Idealno vrijeme za operaciju je predškolski uzrast, ali uspješni rezultati postižu se i kod odraslih bez plućne hipertenzije.