Zašto je dijete stalno bolesno nakon vrtića? Sve o PFAPA sindromu i ponavljajućim temperaturom kod djece

Uvod u česte bolesti gornjih respiratornih puteva kod djece

Postoji oko 200 tropskih virusa koji izazivaju infekcije gornjih respiratornih puteva. Kada dijete krene u vrtić ili školu, tokom prvih šest mjeseci može se susresti sa oko osam različitih virusnih tipova. Obično je potrebno desetak dana za potpuno izlječenje od jedne infekcije.

Često roditelji kažu: „Dijete mi je stalno bolesno otkako je počelo ići u vrtić.“ Ovaj osjećaj proizlazi iz činjenice da dijete može biti bolesno skoro tri mjeseca (8 virusa puta 10 dana). Međutim, postoje i dva specifična oboljenja koja uzrokuju ponavljajuće temperature kod djece.

Dva oboljenja koja uzrokuju ponavljajuće temperature

1. Ciklična neutropenija karakteriše se smanjenom vrijednošću jedne vrste bijelih krvnih zrnaca i temperaturom koja se pojavljuje svake 21 dan.

2. PFAPA sindrom (Periodic Fever Aphthous Stomatitis Pharyngitis Adenitis) prvi je put opisao Gary Marshall 1987. godine. To je autoinflamatorna bolest uslijed poremećaja u funkciji proteina koji regulišu imunološki sistem. Za PFAPA je karakterističan izostanak autoantitela i autoreaktivnih T-limfocita.

Simptomi PFAPA sindroma

Ova bolest je dugo bila neprepoznata, često su liječenja bila usmjerena na antibiotike bez trajnog uspjeha. Tipični simptomi uključuju visoku temperaturu, upalu grla, povećane limfne žlijezde na vratu i afte u ustima, koje ponekad mogu izostati.

Krvna slika pokazuje znake upale, sa povećanim leukocitima, ubrzanim sedimentacijskim brzinama (SE) i povišenim CRP-om. Pojedini autori ističu i snižen nivo prokalcitonina kao važan parametar.

Intervali i dijagnoza bolesti

Simptomi se javljaju u nepravilnim intervalima, najčešće produljenjem trajanja (dekrešendo tip), ali mogu biti i tačno periodični (tzv. "Clockwise"). Dijagnoza se postavlja na osnovu toga da mala jednokratna doza kortikosteroida prekida aktuelni napad povišene temperature, mada ne sprječava nove epizode.

Kako liječiti PFAPA sindrom?

Terapija podrazumijeva korištenje 1-2 mg/kg telesne mase Prednizolona ili Metil-Prednizolona dnevno. Takođe, primjena Cimetidina u dozi 20-40 mg/kg dnevno u dvije doze pokazuje 30% uspješnosti. Obzirom na dugotrajnost liječenja, najefikasnije je hirurško uklanjanje krajnika (tonzilektomija), nakon čega preko 90% djece potpuno ozdravi.

Dodatne informacije

PFAPA se obično javlja kod djece uzrasta od 1 do 3 godine, češće kod muške djece. Važno je da i pored oboljenja djeca normalno rastu i razvijaju se bez trajnih posljedica.

Druga oboljenja sa ponavljajućim temperaturama su Familijarna mediteranska groznica, Hiperimunoglobulinemija D i Infekcija Epstein-Barr virusom (EBV).