Koarktacija aorte kod djece: Simptomi, dijagnoza i najbolji tretmani urođene srčane mane

Šta je koarktacija aorte?

Koarktacija aorte čini oko 7% svih urođenih srčanih mana i javlja se dvaput češće kod muškaraca. Ovo suženje aorte najčešće se nalazi u blizini arterije subklavije, odmah iza ligamentum arteriozuma. Uzrok ove urođene srčane mane je povezan sa složenom interakcijom genetskih faktora i uticaja sredine tokom embriogeneze.

Uzroci i faktori rizika

Retko se može identifikovati konkretan uzrok kongenitalne srčane mane, mada faktori poput majčine rubeole ili hroničnog prekomjernog konzumiranja alkohola u trudnoći mogu igrati ulogu. Teratogeni faktori kao što su hipoksija, jonizujuće zračenje i određeni lijekovi takođe doprinose nastanku malformacija. Rizik pojave urođene srčane mane kod djece roditelja sa sličnim problemima ostaje nizak, između 2-5%, pa to ne bi smjelo biti prepreka za rađanje djece.

Klinički simptomi i znakovi

Simptomi zavise od stepena suženja lumena aorte. Značajnija opstrukcija dovodi do povećanog pritiska ispred suženja i opterećenja lijeve komore srca, što rezultira njenom hipertrofijom. Mnogi mališani sa koarktacijom nemaju izražene simptome, ali arterijska hipertenzija i sistolni šum u prekordijumu mogu upozoriti na problem. Ponekad se javljaju glavobolje, krvarenje iz nosa, hladnoća u nogama i bolovi prilikom hodanja. Tipično su pulsacije u femoralnim arterijama slabe ili odsutne sa kasnjenjem u odnosu na puls na rukama.

Dijagnoza i ključni nalazi

Prisutnost povišenog krvnog pritiska na rukama uz značajno snižen ili nemjerljiv pritisak na nogama upućuje na koarktaciju aorte. Za potvrdu dijagnoze koriste se anamneza, klinički pregled, EKG, radiografski snimci i kateterizacija srca.

Liječenje i prognoza

Najefikasniji tretman je hirurška intervencija koja podrazumijeva resekciju suženog dijela i rekonstrukciju aorte, bilo direktnom anastomozom ili uvođenjem proširenja patchom. Idealno vrijeme za operaciju je između treće i šeste godine života kako bi se spriječile komplikacije povezane sa tegobnom hipertenzijom i rizikom od aneurizmi, disekcije aorte i srčanog zatajenja.