Sve što morate znati o herpes simplex virusu: Prenošenje, simptomi i efikasno liječenje aciklovirima

Šta je herpes simplex virus?

Herpes simplex virus (HSV) pripada rodu Simplexvirus unutar porodice Herpesviridae. Njegov genom je dvolančana DNK sa terminalnim ponavljajućim sekvencama, a omotač je troslojan. Virus se replicira u jedru ćelije i izlazi lizom ili egzocitozom.

Način prenošenja HSV-a

Čovjek je jedini rezervoar infekcije. HSV se prenosi direktnim kontaktom sa aktivnim lezijama ili asimptomatskim kliconošama, s tim da je prijenos češći sa aktivnih lezija. Tip 1 se najčešće prenosi oralnim sekretom, a tip 2 genitalnim. Osobe sa genitalnim herpesom mogu prenijeti virus partneru tokom oralnog seksa. Prenošenje preko predmeta poput WC šolje ili tuša je rijetko. Trudnice mogu prenijeti virus djetetu tokom trudnoće ili porođaja.

Kliničke manifestacije i značaj

Akutni herpetični gingivostomatitis i faringitis najčešći su simptomi prve epizode HSV-1, osobito kod djece i adolescenata. Bolest traje 2-3 sedmice, a počinje naglo sa povišenom temperaturom, malaksalošću, bolnim vezikuloznim promenama u usnoj duplji. Kod imunokompromitovanih pacijenata, uključujući one sa HIV-om, mogu se pojaviti teža zapaljenja.

Keratokonjunktivitis je učestali uzrok kornealnog slepila, dok se horioretinitis javlja kod novorođenčadi i HIV pozitivnih kao dio diseminirane infekcije. Kožni herpes najčešće zahvata donju usnu, a može se proširiti i na lice i vrat. Herpetični panaricijum je akutno zapaljenje kože prsta nakon inokulacije.

Genitalni herpes je jedna od najčešćih polno prenosivih bolesti. Simptomi prve infekcije javljaju se 2 do 10 dana nakon zaraze i traju 2-3 sedmice, uključujući svrbež, peckanje, bolove, ranice i povišenu temperaturu. Reaktivacije su blaže i kraće.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnostikuje se izolacijom virusa iz lezija ili serološkim i molekularnim tehnikama (ELISA, PCR). Lečenje uključuje lokalnu njegu sa blagim dezinfekcijama i primjenu antivirusnih lijekova poput aciklovira, famciklovira i valciklovira. Kod novorođenčadi i teških slučajeva efikasna je rana upotreba aciklovira.

Važno je zaražena područja držati čistim i suhim, izbjegavati dodirivanje lezija i seksualni kontakt do potpunog zarastanja. To smanjuje mogućnost prenošenja i komplikacija.