Postiradijacioni kolitis: Simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje oštećenja creva nakon zračne terapije

Uzrok postiradijacionog kolitisa

Postiradijacioni kolitis nastaje kao posljedica oštećenja dijela crijeva izazvanog terapijom zračenjem. Težina oboljenja zavisi od vrste primijenjenog zračenja (rendgensko, radijumsko ili kobaltno), doze zračenja, dužine trajanja tretmana i individualne osjetljivosti tkiva. Zračenje remeti mitozu ćelija, što uzrokuje poremećaje u sazrijevanju i obnavljanju sluznice crijeva.

Klinička slika postiradijacionog kolitisa

U akutnoj fazi, neposredno nakon zračenja, javljaju se simptomi poput dijareje, mučnine, povraćanja, te ponekad ispuštanja krvi i sluzi iz crijeva. Ovi rani simptomi često prolaze brzo i bez posebnog liječenja. Kasni simptomi mogu se pojaviti i nakon 6 mjeseci do nekoliko godina, kada dominiraju crijevne kolike, poremećaji pražnjenja crijeva poput subkluzija i naponi (tenezmi). Mogu se razviti fistule koje povezuju crijeva sa susjednim organima ili drugim dijelovima crijeva.

Dijagnostika

Dijagnoza se zasniva na anamnezi, kliničkom pregledu, irigografiji, rektosigmoidoskopiji uz biopsiju sluznice. Ovi pregledi potvrđuju stepen i lokaciju oštećenja crijeva.

Liječenje postiradijacionog kolitisa

U akutnoj fazi liječenje je medikamentozno i uključuje preporuke za dijetu sa malo ostataka i izbjegavanje iritativnih namirnica. Koriste se kortikosteroidi, sulfasalazin i antibiotici radi smanjenja upale i infekcija. Hirurška intervencija je potrebna kod komplikacija kao što su stenoze sa subileusom, perforacija, fistule ili razvoj malignih promjena.