Sialolitijaza: Simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje kalcifikata u pljuvačnim žlijezdama

Šta je sialolitijaza?

Sialolitijaza predstavlja formiranje kalcifikovanih konkremenata unutar izvodnih kanala i parenhima velikih pljuvačnih žlijezda, dok se kod malih žlijezda javlja veoma rijetko.

Uzroci i etiologija

Glavni faktori nastanka sialolita su stagnacija pljuvačke, koju uzrokuju neurohumoralni poremećaji, prisustvo organskih tvari u koje se talože soli, kao i metabolički procesi koji dovode do precipitacije salivarnih soli u prisustvu infekcije.

Klinička slika i simptomi

Sialoliti se najčešće nalaze u submandibularnoj žlijezdi, rjeđe u parotidnoj, a vrlo rijetko u sublingvalnoj žlijezdi. Oblik i simptomi zavise od toga da li je kalcijumska naslaga unutar kanala ili žlijezde. Kalkulusi u žlijezdi su okruglastog oblika sa hrapavom površinom, dok oni u kanalu imaju cilindrični oblik i glatku površinu.

Sialolitijaza se obično javlja kod osoba srednjih i starijih godina, ali se može pojaviti i kod mlađih, te rijetko kod djece. Simptomi su često povezani sa djelimičnom ili potpunom opstrukcijom toka pljuvačke. Mali sialoliti mogu biti asimptomatski i s vremenom ispasti. Veći kalkulusi izazivaju bolove, otok i salivarne kolike naročito tokom jela, trajući nekoliko sati, da bi potom simptomi privremeno nestali.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničkog pregleda i rendgenskih snimaka. Liječenje zavisi od lokalizacije i faze bolesti. U akutnoj fazi primjenjuju se antibiotici i simptomatska terapija. U slučaju sialolita u izvodnom kanalu primjenjuje se sialotektomija, dok se intraglandularni kalkulus uklanja ekstirpacijom oboljele žlijezde.