Sjogrenov sindrom: Simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje suvoće očiju i usta

Šta je Sjogrenov sindrom?

Sjogrenov sindrom predstavlja hroničnu, zapaljensku i reumatoidnu bolest koja se manifestuje suvoćom očiju (xerophthalmia) i usta (xerostomia). Osnova ove bolesti jeste smanjenje funkcije egzokrinih žlijezda, najčešće suznih i pljuvačnih žlijezda. Može se pojaviti kao primarna bolest ili u sklopu drugih sistemskih bolesti vezivnog tkiva, kao što su sistemski lupus ili reumatoidni artritis.

Učestalost i uzrok

Oboljenje se najčešće javlja između 30. i 50. godine života i učestalije je kod žena, čak do devet puta u odnosu na muškarce. Glavni uzrok je genetska predispozicija autoimunih osoba, gdje imunološki procesi dovode do zapaljenja i oštećenja tkiva. Virusne infekcije često djeluju kao pokretač ove bolesti, što dovodi do infiltracije limfocita i plazma ćelija te stvaranja autoantitela, što može uzrokovati i razvoj malignog limfoma.

Kliničke karakteristike

Sjogrenov sindrom se klinički očituje kroz simptome žlijezda, uključujući osjećaj grebanja, svraba i suvoće u očima, često praćeno prisustvom pijeska ili trunja. Suva usta su prvi i najčešći simptom, uz moguće uvećanje bezbolnih parotidnih žlijezda koje postaju bolne i osjetljive kako bolest napreduje. U težim slučajevima javljaju se problemi sa desnima, naslage na zubima, karijes i gubitak zuba. Sistemske manifestacije uključuju malaksalost, povišenu temperaturu, artritis i vaskulitis sa mogućim oštećenjima pluća, centralnog nervnog sistema i drugih organa.

Dijagnoza i terapija

Dijagnoza se postavlja na osnovu medicinske istorije, testova funkcije suznih i pljuvačnih žlijezda, biopsije malih pljuvačnih žlijezda i laboratorijskih nalaza autoantitela. Liječenje primarnog oblika uključuje supstitucionu terapiju za simptome suvoće oka i usta, te simptomatsku i specifičnu terapiju za sistemske i ekstraglandularne manifestacije bolesti.

Prognoza bolesti

Tok bolesti može biti dug, ponekad i decenijama, a blaži oblici uglavnom su ograničeni na simptome očiju i usta. Teži oblici uzrokuju zahvaćenost unutrašnjih organa, dok manji broj pacijenata može imati nepovoljan ishod usljed sistemskih komplikacija ili razvoja malignih limfoma.