Sve što treba znati o epiretinalnoj membrani: uzroci, simptomi, dijagnoza i najsavremeniji tretmani oka

Šta je epiretinalna membrana?

Epiretinalna membrana (ERM) je stanje oka u kojem se na unutrašnjoj strani retine, preciznije na žutoj mrlji (makuli), formira tanka, providna, fibrocelularna membrana. Žuta mrlja je ključna za oštar centralni vid i razlikovanje boja. Ovo stanje je poznato i pod nazivima poput celofanske makulopatije, macular pucker, preretinalne fibroze ili epiretinalne fibroze.

Uzroci nastanka epiretinalne membrane

ERM se deli na primarnu i sekundarnu. Primarne ERM se najčešće pojavljuju kod ljudi starijih od 50 godina zbog prirodnih promena starenja staklastog tela, koje kod određenih slučajeva (15-20%) mogu zahvatiti oba oka. Sekundarne ERM mogu nastati posle operacija na oku, trauma, upala ili kod vaskularnih bolesti poput dijabetesa i okluzija vena retine.

Simptomi epiretinalne membrane

U početnoj fazi ERM obično ne izaziva simptome i otkriva se slučajno pregledom očnog dna. Kako membrana raste i zadebljava se, može izazvati promene kao što su smanjena vidna oštrina, talasaste i iskrivljene linije (metamorfopsija) te dvostruke slike. Ovi simptomi nisu specifični samo za ERM, stoga je neophodan pregled oftalmologa za pouzdanu dijagnozu.

Dijagnostika

Za preciznu dijagnozu koristi se Amslerov test, detaljan pregled očnog dna i naročito optička koherentna tomografija (OCT) koja pruža detaljan snimak slojeva mrežnjače, omogućavajući identifikaciju ERM.

Lečenje epiretinalne membrane

U blagim slučajevima dovoljan je redovan oftalmološki nadzor. Kada ERM znatno pogoršava vid i utiče na kvalitet života, neophodna je hirurška intervencija. Jedina efikasna procedura u naprednim slučajevima je mikroinciziona vitrektomija (MIVS 23G) sa pilingom unutrašnje membrane (ILM) i uklanjanjem ERM. Operacija se izvodi kroz male bešavne otvore, u lokalnoj anesteziji, bez bola ili neprijatnosti. Postoperativni oporavak traje nekoliko meseci i podrazumeva redovne kontrole.