Sve što trebate znati o virusu besnila: Prenošenje, simptomi, dijagnoza i prevencija

Opis virusa besnila

Virus besnila (Rabies) pripada rodu Lissavirus iz porodice Rhabdoviridae. Ima karakterističan oblik puščanog metka i lipidnu ovojnicu, zbog čega je osetljiv na eter, hloroform, rastvarače lipida, deterdžente i proteolitičke enzime. Genom mu je sačinjen od jednolančane RNK.

Način prenošenja besnila

Prirodni rezervoari virusa su divlje životinje poput lisica, vukova, pacova, jazavaca i tvorova. U našim krajevima lisice i vukovi su glavni prenosioci, koji u potrazi za hranom dolaze u kontakt sa domaćim psima i time šire virus. Ljudi se inficiraju putem ugriza besnih životinja ili ukoliko virusa dospe na otvorene rane ili ispucalu kožu.

Klinička značajka i simptomi

Besnilo je akutna, smrtonosna bolest ispraćena ozbiljnim poremećajima. Medju karakterističnim simptomima su psihomotorni nemir i hidrofobija – strah od vode. Period inkubacije traje od nekoliko dana do godina, a početni simptomi su malaksalost, glavobolja, groznica i anoreksija. Lokalno se javljaju bol i parestezije na mestu ujeda.

Postoje dva oblika bolesti: furiozno besnilo sa intenzivnim nemirom, halucinacijama i bolovima pri gutanju vode, i paralitičko besnilo koje se razvija sporije sa dominirajućom paralizom mišića i depresivnim stanjem.

Dijagnoza i lečenje

Virus se može identificirati iz pljuvačke korišćenjem testova poput indirektne imunofluorescencije, ELISA testa i elektronske mikroskopije. Lečenje je simptomatsko i sprovodi se u jedinicama intenzivne nege, fokusirajući se na kontrolu psihomotornog nemira i konvulzija, bez uticaja na ishod bolesti.

Prevencija besnila

Ključne mere prevencije uključuju vakcinaciju pasa i mačaka, suzbijanje pasa lutalica i eliminisanje besnih životinja. Posle ugriza sumnjivih životinja, obavezna je obrada rane i primena serumske i vakcinske profilakse. Vakcinacija je posebno važna za profesionalne grupe poput veterinara, lovočuvara i laboratorijskih radnika.