Maligni tumor cerviksa: Glavni uzroci, simptomi, dijagnoza i efikasna prevencija HPV infekcije

Uzročnici i faktori rizika

Humani papiloma virus (HPV) jedan je od ključnih faktora u razvoju malignog tumora cerviksa, no ne svaka žena s HPV-om obolijeva. Ostale rizične navike su pušenje, rani početak seksualne aktivnosti, promiskuitet i nekorišćenje kondoma. Rizik povećavaju i kontraceptivne pilule jer žene koje ih koriste češće mijenjaju partnere i rjeđe koriste kondome, a češće idu na Papa testove. Žene oboljele od HIV-a ili one nakon transplantacije organa također su uvećanom riziku, kao i one s genitalnim herpesom ili hroničnim infekcijama poput hlamidije.

Simptomi bolesti

U početnoj fazi bolest uglavnom nema specifičnih simptoma. Kad se pojave, to su vaginalni sekret različitih boja i mirisa, nenormalna vaginalna krvarenja van menstruacije ili nakon seksa, gubitak apetita i težine, umor te bolovi u karlici, leđima i nogama.

Dijagnostika

Najpouzdaniji pregled za otkrivanje promjena na cerviksu je Papa test, pri kojem se uzimaju ćelije sa unutrašnje i spoljašnje strane vrata maternice. Test je uglavnom bezbolan, ali treba ga ponavljati redovno jer može propustiti abnormalne ćelije. Ukoliko cerviks izgleda sumnjivo, uzima se biopsija za detaljnu analizu.

Metode liječenja

Lečenje zavisi od stadijuma i oblika tumora te opšteg zdravstvenog stanja. U ranom stadijumu moguće je ukloniti prekancerogeno tkivo bez odstranjivanja materice. U težim slučajevima izvodi se histerektomija sa ili bez uklanjanja jajnika. Kod uznapredovalih tumora može biti potrebna radikalna histerektomija i zračenje ili hemoterapija za kontrolu bolesti i sprečavanje povratka.

Prevencija i kontrole

Najvažnija prevencija je redovno obavljanje Papa testa, na godišnjem nivou, naročito kod seksualno aktivnih žena od 20. godine. Osobe s abnormalnim nalazima moraju se podvrgnuti dodatnim pregledima kao što su kolposkopija i biopsija. Sprečavanje HPV infekcije, izbjegavanje ranih i promiskuitetnih seksualnih odnosa, smanjenje broja partnera, upotreba kondoma i prestanak pušenja značajno smanjuju rizik od malignog tumora cerviksa. HPV izaziva i genitalne bradavice – kondilome koje mogu biti teško vidljive. Važno je pravovremeno zakazati ginekološki pregled radi prevencije i ranog otkrivanja ove opasne bolesti.