Prolaps materice: Uzroci, simptomi i savremene metode liječenja poremećaja statike genitalnih organa

Šta je prolaps materice?

Delimično ili potpuno ispadanje materice predstavlja ozbiljan poremećaj statike genitalnih organa. U ovom stanju, polni organi zajedno sa mokraćnom bešikom, uretrom, ureterima i rektumom gube svoj prirodni položaj u maloj karlici i spuštaju se prema vaginalnom izlazu, ponekad i izvan njega, što zavisi od stepena oštećenja.

Uzroci nastanka prolapsa materice

Glavni faktori uključuju insuficijenciju karličnog dna, slabljenje vezivnog tkiva (retinaculum uteri) i viseći trbuh. Najčešći uzrok je oštećenje karličnog dna, često usled rascepa ili preraširenosti mišića prilikom porođaja, čime se gubi funkcija zatvaranja genitalnog otvora. Pod pritiskom trbušnih organa i intraabdominalnog pritiska, genitalni organi se spuštaju kroz hijatus genitalis, koji predstavlja svojevrsni kilni otvor. Dodatno, oštećenja mišića levator ani, fascija i drugih potpornjih struktura povećavaju rizik od descenzusa ili prolapsa.

Klinička slika i simptomi

Postoje tri stepena spuštanja materice: prvi stepen (descensus uteri), drugi stepen (prolapsus uteri) i treći stepen (prolapsus uteri totalis). Glavni simptom je osjećaj pritiska i vučenja u karlici te strah od ispadanja iz vagine, koji se pojačava pri aktivnosti, a smanjuje tokom odmora. Česti su bolovi u donjem dijelu leđa i trbuha, kao i problemi sa mokrenjem poput otežanog pražnjenja bešike, cistitisa i inkontinencije mokraće, naročito stres inkontinencije uzrokovane fizičkim naporom. Kod nekih pacijentkinja javljaju se ulceracije vagine i opstipacija zbog pritiska na rektum.

Dijagnostika

Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničkog pregleda i specijalističkih ginekoloških analiza poput kolpometrije, cistometrije i cistoskopije.

Metode liječenja prolapsa

Terapija zavisi od starosne dobi, broja porođaja, stepena prolapsa i subjektivnih tegoba. Konzervativni pristup uključuje ortopedske prstenove (pesare), koje se danas rjeđe koriste zbog mogućih komplikacija. Sve više se primjenjuju hirurške procedure kao što su vaginalna histerektomija, prednja i zadnja plastika vagine, abdominalno podizanje materice ili zatvaranje vagine (kolpokleiza) kod starijih žena. Nakon operacije preporučuju se vježbe za jačanje mišića karličnog dna za bolju podršku genitalnim organima.